Bài 15. THỦY QUYỂN. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẾ ĐỘ NƯỚC SÔNG. MỘT SỐ CON SÔNG LỚN TRÊN TRÁI ĐẤT
I/ Thủy quyển
1/ Khái niệm
Thủy quyển
là lớp nước trên Trái Đất bao gồm nước trong các biển, đại dương, nước trên lục
địa và hơi nước trong khí quyển.
2/ Tuần
hoàn của nước trên Trái Đất
- Vòng tuần
hoàn nhỏ: nước từ biển (hoặc ao, hồ, sông, ngòi …) bốc hơi tạo thành mây và
mưa, mưa rơi xuống, rồi nước lại bốc hơi…
- Vòng tuần
hoàn lớn: nước biển bốc hơi tạo thành mây, mây được gió đưa vào sâu trong đất
liền, gặp lạnh thành mưa và tuyết. Mưa rơi và tuyết tan chảy vào các dòng song,
hồ và một phần thấm xuống đất thành nước từ lục địa lại chảy ra biển, rồi nước
biển lại bốc hơi….
II/ Một số nhân tố
ảnh hưởng tới chế độ nước sông
1/ Chế độ mưa,
băng tuyết và nước ngầm
- Ở miền khí nóng
hoặc nơi có địa hình thấp của khí hậu ôn đới, nguồn cung cấp nước cho sông chủ
yếu là nước mưa nên chế độ nước sông phụ thuộc vào chế độ mưa.
- Ở miền ôn đới lạnh
và miền núi cao, nguồn cung cấp cho sông ngòi là băng tuyết tan nên sông nhiều
nước vào mùa xuân.
- Ở vùng đất, đá
thấm nước nhiều, nước ngầm có vai trò đáng kể trong việc điều hòa chế độ nước của
sông.
2/ Địa thế, thực
vật và đầm hồ
a/ Địa thế
Độ dốc của địa
hình làm tăng tốc độ dòng chảy, quá trình tập trung lũ kiến nước dâng nhanh.
b/ Thực vật
Thực vật có tác dụng
điều hòa dòng chảy cho sông ngòi, làm giảm lũ lụt.
c/ Hồ, đầm
Đầm hồ cũng có
tác dụng điều hòa nước sông: khi nước sông lên, một phần chảy vào hồ đầm. Khi
nước sông xuống thì nước ở hồ đầm lại chảy ra làm cho sông đỡ cạn.
III/ Các con sông lớn trên Trái Đất
Tên
sông
|
Nơi bắt
đầu
|
Cửa
sông đổ ra
|
Chảy
qua khu vực khí hậu nào
|
Diện
tích lưu vực
|
Chiều
dài sông
|
Nguồn
cung cấp nước chính
|
Nin
|
hồ Vic-to-ri-a
|
Địa Trung Hải
|
Xích đạo, cận xích đạo, cận nhiệt
|
2.881.000km2
|
6.685 km (dài nhất thế giới)
|
Mưa và nước ngầm
|
A-ma-dôn
|
dãy An – đét
|
Đại Tây Dương
|
khí hậu xích đạo
|
7.170.000km2 (lưu vực lớn nhất
thế giới)
|
6.437 km (dài nhì thế giới)
|
Mưa và nước ngầm
|
I-ê-nit-xây
|
Dãy Xaian
|
Biển Caira thuộc Bắc Băng Dương
|
Ôn đới lạnh
|
2.580.000km2
|
4.102 km
|
Băng tuyết tan và mưa
|
đẹp nào hơn bằng bàn ăn Đồ Gỗ Giá Kho
Trả lờiXóa